Wat is lichte balseming?

Thanatopraxie is een vorm van lichte balseming waarbij het natuurlijke proces van achteruitgang van het lichaam tijdelijk wordt vertraagd. De behandeling wordt toegepast na overlijden en is bedoeld om gedurende een bepaalde periode rust en stabiliteit te creëren rondom de opbaring en het afscheid. De werking neemt in de loop van de dagen geleidelijk af, waarna het natuurlijke proces weer op gang komt.

Lichte balseming: tijdelijk en van binnenuit

Bij lichte balseming wordt dezelfde techniek toegepast als bij permanent balsemen, maar met een lagere concentratie conserverende vloeistof. Hierdoor breekt het lichaam de vloeistof in de loop van de dagen zelf af en keert het natuurlijke verloop terug. Dit betekent dat lichte balseming verschilt van permanente balseming, waarbij het lichaam blijvend geconserveerd wordt. In Nederland wordt permanente balseming slechts in uitzonderlijke gevallen toegepast.

De behandeling is geen uitwendige verzorging. Het lichaam wordt niet ingesmeerd met een balsem of lotion. Lichte balseming is een behandeling die van binnenuit plaatsvindt en alleen mag worden uitgevoerd door gediplomeerde en gespecialiseerde thanatopracteurs.

Geen koeling nodig

Een belangrijk kenmerk van lichte balseming is dat koeling niet nodig is. Doordat het lichaam van binnenuit tijdelijk wordt gestabiliseerd, hoeft de opbaarruimte niet gekoeld te worden en speelt de omgevingstemperatuur geen rol. Er is geen koelapparatuur in de ruimte aanwezig. Dit kan bijdragen aan een stillere en meer vertrouwde omgeving tijdens het afscheid.

Hoe verloopt de behandeling?

De behandeling vindt plaats op een speciaal ingerichte locatie en wordt uitgevoerd door een gediplomeerd thanatopracteur. Omdat de behandeling niet thuis wordt uitgevoerd, is het belangrijk om te weten wat er in grote lijnen gebeurt.

Hoe lichte balseming werkt, kan het beste worden uitgelegd door een vergelijking te maken met een nierdialyse. Bij een nierdialyse wordt het ‘vervuilde’ bloed uit het lichaam gehaald, gereinigd en weer terug in het lichaam gebracht. Bij de lichte balseming wordt, anders dan bij de nierdialyse, een balsemvloeistof teruggebracht die het natuurlijke proces van achteruitgang van het lichaam tijdelijk vertraagt.
Hoe werkt het? - Thanatopraxie in actie

Hoe wordt de behandeling uitgevoerd?

Om de behandeling uit te kunnen voeren, wordt een kleine incisie in de hals gemaakt. Via deze opening wordt een slagader bereikt, waardoor de conserverende vloeistof door het lichaam wordt verspreid.

Daarnaast wordt via een klein gaatje in de buik lichaamsvloeistof afgevoerd. Deze vloeistoffen zouden anders bijdragen aan een snellere achteruitgang van het lichaam.

Na afloop van de behandeling worden deze plekken afgedekt met een pleister. Dit is normaal en hoort bij de behandeling.

Na de behandeling

Na de behandeling verliest de conserverende vloeistof geleidelijk haar werking. Dit is te vergelijken met een verdoving bij de tandarts: in het begin is de werking volledig aanwezig en in de loop van de dagen neemt deze langzaam af. Daarna komt het natuurlijke proces weer op gang.

Ieder persoon is anders. Het verloop van de opbaring is daarom nooit volledig voorspelbaar en er kan geen garantie worden gegeven. Wel is de ervaring dat de achteruitgang na lichte balseming in veel gevallen langzamer verloopt dan bij een opbaring met koeling.

In de meeste situaties wordt ernaar gestreefd dat de overledene binnen 24 uur na de behandeling wordt teruggebracht naar de plaats van opbaring.

Essentiële thanatopraxietools - Precisie en zorg in de praktijk

Wat is belangrijk om te weten?

  • Lichte balseming is een tijdelijke behandeling
  • De behandeling vindt plaats van binnenuit en is invasief van aard
  • De uitwerking verschilt per persoon en per situatie
  • Tijdens de opbaring kunnen geleidelijke, natuurlijke veranderingen optreden


Deze veranderingen horen bij het normale verloop na overlijden en worden op deze website verder toegelicht.

Lichte balseming in Nederland

Lichte balseming is in Nederland nog relatief onbekend. De behandeling is pas sinds een wijziging in de Wet op de lijkbezorging toegestaan. Sindsdien mag een lichaam worden onderworpen aan een conserverende bewerking die maximaal tien dagen effect heeft.

Lichte balseming mag uitsluitend worden uitgevoerd door daarvoor opgeleide en gediplomeerde specialisten.

Wat lichte balseming wel en niet is

Lichte balseming is:

  • Een tijdelijke behandeling
  • Gericht op vertraging van natuurlijke processen
  • Een vorm van verzorging van binnenuit
  • Bedoeld om rust te creëren rondom de opbaring

Lichte balseming is niet:

  • Een cosmetische ingreep
  • Een uitwendige balseming
  • Een permanente conservering
  • Een garantie voor een probleemloos verloop

Iedere situatie is anders en de uitwerking van de behandeling kan per persoon verschillen.

Meer lezen
Op deze website vindt u ook informatie over:

  • Waarom mensen kiezen voor lichte balseming
  • Bijzondere situaties, zoals na obductie of bij kinderen
  • Kosten en vergoeding


Deze informatie is bedoeld om inzicht te geven en te ondersteunen bij het maken van een weloverwogen keuze.